In verband met de aangekondigde bezuinigingen voor bibliotheken op gemeentelijk en provinciaal niveau hebben het SIOB en de VOB onderzoek gedaan naar de mogelijke gevolgen hiervan voor het landelijke stelsel van openbare bibliotheken.
Het onderzoek bestond uit twee delen: een webenquête en een telefonisch gesprek. Op basis van de resultaten hiervan is er een landelijk beeld geschetst van de te verwachten omvang van de bezuinigingen en de zwakke plekken die daardoor ontstaan.
Bezuinigingen bij 93 procent bibliotheken
Ruim 93 procent van de bibliotheken krijgt over de periode 2010-2013 met gemeentelijke bezuinigingen te maken. Voor 10 procent van de bibliotheken zijn al bezuinigingen vastgesteld, voor 63 procent zijn ze vooralsnog alleen voorgenomen en bij 20 procent zijn er bovenop reeds vastgestelde bezuinigingen nog verdere aangekondigd.
• In 2010 heeft 19 procent van de bibliotheken te maken met reeds vastgestelde bezuinigingen. Het grootste deel van deze bibliotheken krijgt te maken met kortingen tussen 1 en 8 procent, gemiddeld 3,2 procent. Daarnaast zijn er drie bibliotheken die een korting van 10 tot 18 procent opgelegd hebben gekregen.
• In 2011 krijgt 21 procent van de bibliotheken te maken met vastgestelde bezuinigingen. Deze lopen voor de grootste groep uiteen van 2 tot 8 procent (gemiddeld 3,6 procent) met twee uitschieters van 13 en 20 procent. Voor nog eens 51 procent van de bibliotheken zijn bezuinigingen aangekondigd, waarvan de precieze hoogte in sommige gevallen niet bekend is. Hier gaat het voor de grootste groep om een korting van gemiddeld 2,9 procent. Vier bibliotheken hebben een korting van 10 procent aangekondigd gekregen en één bibliotheek van 35 procent.
• In 2012 heeft 18 procent van de bibliotheken te maken met vastgestelde bezuinigingen. Gemiddeld bedragen deze voor de grootste groep 3,5 procent met vier uitschieters tussen de 10 en 20 procent. Nog eens 56 procent van de bibliotheken heeft kortingen aangekondigd gekregen. Waar de hoogte van de korting al bekend is, bedraagt deze voor de grootste groep gemiddeld 3,7 procent. Een stijgend aantal bibliotheken krijgt te maken met bezuinigingen van gemiddeld ruim 12 procent met een uitschieter tot 25 procent.
Ook provinciale bezuinigingen
Bibliotheken hebben indirect, via provinciale serviceorganisaties, ook te maken met provinciale subsidies. Ook van dat niveau komen er bezuinigingen: indirect via dienstverlening die duurder wordt of door het vervallen van provinciale subsidie. De effecten die deze gaan hebben, zijn niet goed naar het niveau van individuele basisbibliotheken te vertalen, maar duidelijk is wel dat de budgetten van basisbibliotheken er extra door onder druk komen te staan.
Kasperkovitz Beleidsonderzoek en Advies (Johanna Kasperkovitz) heeft dit onderzoek uitgevoerd. Het is een vervolg op een eerder onderzoek dat eind 2009 werd uitgevoerd door de VOB.
Download de rapportage Een krimpend perspectief. Gemeentelijke bezuinigingen op openbaar bibliotheekwerk in de periode 2010-2013, augustus 2010 (pdf)
